A PEDRA

Aquilo foi o comezo. Porque as cousas veñen decote encerelladas. Vai un despois desfacendo o novelo ata atopar, pouco a pouco, o cabo do fío. O vivir, con estas reviravoltas, semella un enredo, unha estornela. ¡Se soubésemos todo por adiantado! Aínda que agora penso que igual tivese feito o que fixen. Ou peor aínda. É coma unha pezoña que se xunta nun e non hai maneira de gobernala. ¡Que sei eu!

Manolito era moi ruín. Dicíano todos. Sempre andei o meu camiño procurando non bater con el, pero acirrábame. Tentoume o xenio máis dunha vez e sentín ganas de andarlle coa palla da albarda, como di a madriña. Non podía. Era «o neno do señor». E aturei para non desgustar a meu pai. Os pobres decote perdemos. A xustiza non está da nosa banda. Ben o sabía Manolito. Por iso me alcumaba.

O cura dicíanos na doutrina, que se nos dan unha labazada na fazula esquerda, debemos cometer coa dereita; mais paréceme que non está ben. Algún día hai que arrepoñerse.

Aquela tardiña voltaba eu do prado. Fora tornar a auga. Andara o día enteiro arrendando patacas, doíanme os cadrís. Tiña secura na gorxa e un teimoso proemento nos ollos. Sede, canseira, anguria de ver que a vida non é igual para todos os rapaces.

Cando pasei por diante da casa do señor, coa sacha ó lombo, vin a Manolito no patín, xogaba á «pita cega» cos dous nenos de don Leopoldo, o médico. Don Leopoldo vive en Santiago, pero tanto lle gusta o peixe que no verán vén botar sempre unha tempada á aldea. Para na casa do Americano. Está decote no resío engaiolando troitas, escalos, anduriños. A xente quérelle. É moi boa persoa. E tamén dona Isaura, e os nenos, aínda que a estes botounos algo a perder o Manolito.

—¿Veis aquel harapiento? Es hijo de nuestro casero. Un cagarolas. Un…

Eu detívenme e quedeino ollando. Non ouvín as demais palabras que lle dixo ós compañeiros. Non quixen ouvilas. Comecei a tremer coma un vimbio. Non de medo, de xenreira.

—Vamos a correrlo —ordenou o túzaro de Manolito.

Baixaron do patín e botáronse a valmontes cara ó camiño. Manolito viña diante, berrando. Aínda cheguei a escoitar da súa boca outras aldraxes. Anagueime, collín un cantazo e guindeillo con moita forza. A pedra era coma un paxaro mouro, voando. Tan ben lle afitei que Manolito caeu rebaldado sen dar chío. Vinlle sangrar a cara. Rodeárono os nenos de don Leopoldo. Eu botei a correr. Foi coma se espertase dun pesadelo. As pernas non me daban máis. A secura da gorxa volvéuseme acedume, e sentín friaxe na testa. O sol pareceume unha roda de sangue afundíndose detrás do monte. Unha moza ía por auga; case tropezo nela. Choraba nunha soleira un meniño. Ó lonxe pasou rosmando un carro. Anoitecía. Eu alancaba. Canso de traballar o día enteiro, inda tiña azos para aquela fuxida. Collín medo. O camiño de Brandamo era escuro. Barullaban os grilos. Algúns morcegos pasábanme a rente da pucha. Víñaseme enriba a noite, cos seus medos, as súas curuxas e pantasmas. O corazón bourábame forte no peito. A cada intre revirábame. Escoitaba berros detrás de min, e gallope de cabalos. Poida que me seguisen, aínda que non vin a ninguén.

A tía Estrela é segunda curmá da mamai. Afixéronme a chamarlle tía. Vive soa, en Brandamo, dende que lle morreu o home na guerra.

—¿Quen é? —berrou dende a cociña, logo de escoitar o petador.

—Son eu, tía. Son Balbino.

Quedou abraiada. Conteille o caso de Manolito, do seu atricamento e da pedra.

—¿E magoáchelo moito? —preguntoume, chorosa.

—Non sei. Caeu coma un palloco na beira do camiño. Poida que morrese.

—¡Cala! ¡Non digas tal! Ai, ¡Nosa Señora nos valla!

Eu tiven mágoa da tía, dos da miña casa, de Manolito, e ata de min mesmo. Sentíame un criminoso.

Aquela noite durmín moi mal. Soñaba arreo con Manolito. En veces, que lle afundira os ollos coa pedra; outras, que perdera para sempre a fala. E tamén que morrera. A alma del sorríame dende o patín. Xa non era un rapaz batallaroso senón un anxo do ceo, con ás branquiñas coma folerpas, cara escintilante. Eu, á súa beira, cos zocos cheos de lama e cuberto de remendos, daba noxo. Máis noxo aínda porque agora camiñaba dentro de min un espírito asasino. A noite pareceume moi longa. Coma se fosen unha chea de noites engadidas. Tiven ganas de irme. Fuxir para onde non me coñecese ninguén. E tamén desexei morrer. Cada vez que espertaba sentía un febrón na testa coma cando tiven o sarampelo. Erguía as mans e rezaba. Nunca me gustara rezar e facíao agora, pedindo por Manotito. ¡O que son as cousas!

Pola mañá chegou a nova a Brandamo. Estaba na boca de todos: o neno do señor levárono á vila para curalo dun cantazo que lle guindou o fillo do caseiro. Tiña unha fenda na testa.

—Lévote á túa casa agora mesmo —dixo a tía Estrela.

Colleume por unha man e botamos pés ó camiño. Eu deixábame ir. Estaba aloleado. Tanto me tiña. Sabía de certo que me agardaba unha tolena de meu pai, pero non tiven medo. Case desexaba aquel castigo.

Cando entrei na aldea todos me miraban con mal cariz. Así mo pareceu ó menos. Eu non erguía os ollos do chan. Sentía unha vergoña moi grande.

Na casa, miña nai, a madriña e a tía Carme berráronme a máis non dar. Dixéronme que estabamos perdidos pois o señor botaríanos dos bens e teriamos que ir polas portas do mundo. Todo iso amais de apandar co que custase curar a Manolito.

Meu pai chegou do monte cun gabilo na man. Veume e calou. Pero deseguida acenoume para que o acompañase. Decateime que iamos á casa do señor. Polo camiño non nos demos fala.

O señor alí estaba, no patio, entre chuchameles e nogueiras, sentado nun banco de cantería. Cando escoitou os nosos pasos, revirouse e botoume unha ollada enfurecida, chea de pezoña, que me puxo medo. Logo, sorriu con maldade, de camiño que lle entregaba a meu pai unha corda encartada. Non sei ben o que pasou por min e pechei os ollos. Meu pai xemía mentres me arreaba coa corda no lombo, nas pernas, onde cadrase. Estordegoume o sangue. Caín dúas veces e volvinme erguer supetamente. Aínda tiven folgos para correr a onde estaba aquel lobo chamado «señor» e cuspirlle na cara. Despois fixen o propio co meu pai. Niso esvarei, e non souben máis o que pasou. Perdín o coñecemento.

Cando acordei, estaba na miña cama. Sentada nun tallo, preto de min, atopábase a madriña. Non tardou en aparecer tamén miña nai. Falábanme con moito agarimo e aloumiñábanme, pero eu sentía coma un trasviramento. Coma se tivese o corazón fendido, esmagado. Xa non me doía o corpo senón a alma. Doíame que o señor levase a metade do que collemos, e enriba, amais de pagarmos as curas de Manolito, que me castigasen diante dos seus fuciños para andar ben con el.

—Fálame, neno; ¿onde che doe?

—Balbino, non sexas testán; di algo.

Pero eu calei. Revireime para a parede e calei.

Fóronse.

Non quixen probar bocado en todo o día. Nin saín da cama. Pola noite supuxen que falarían de min. Despois de cear sempre conversan das cousas acontecidas na xornada. Funme ata onde está a hucha da roupa. Alí arrimei a orella a un burato que deixou un nó de piñeiro manso nunha táboa, e sóubeno todo.

Souben que non tiñamos cartos para pagar o lerio de Manolito, que custaba máis de tres mil pesetas, e tamén que o señor falara de botarnos. Dixeron que eu era a causa daquela malafada e estiveron de acordo en mandarme servir. Dese xeito deprendería a «comer o pan que o demo amasou».

Non quixen saber máis. Tiña fame e doíame o corpo todo, pero argallei a fuxida para esa mesma noite.

¿Que hora sería? Non sei ben; era noite pecha. Collín o traxe novo, os zapatos, o peto de barro. Fixen un embrullo con todo e dispúxenme a liscar. Abrín vagarosamente o taboleiro. Saín atoutiñando, por derriba da viña, ata chegar ó bacelo gordo. Nun tristrás boteime ó camiño.

Cando abriu o día xa eu pasara os Alargos e a Codeseira. Sen pensalo ía cara a Loxo, onde está a servir miña irmá Celia. Estivera alí dúas veces e lembrábame ata dos atallos.

Celia sorprendeuse coa miña chegada. Conteille todo. Ela tamén me falou de cousas que eu non sabía.

—Cando sexas máis home entenderás mellor este lerio —díxome.

Contoume que tamén ela fuxira unha mañá. Disque a vira o papai ruando cun mozo, no resío, e mallou nos dous cunha vara.

—¿E que pensas facer? —preguntoume.

—Veño servir. Se hai quen me queira —dixen.

Ata que, voltas arriba e abaixo, vin parar á casa do Landeiro. O que son as cousas… Todo por terlle afitado coa pedra a Manolito. Por terme arreposto unha vez. É coma cando se queima unha casa porque brincou unha muxica no anllar.

Deixar uma resposta

O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *