REBUSQUE

Pasou a festa do Carme sen que eu puidese ir ó souto. Xa estou afeito a quedarme na casa, coma nunha prisión. O que máis me doe é que a ninguén lle importe de min. O loito por meu tío Braulio semella un adival que me atafega.

Pola mañá fun á misa coa madriña. Quixen negarme pero ela colleu un baloco e arremeteume con el. Non me puiden rispar. A madriña decote me fala do inferno, onde disque hai fornos que non se apagan endexamais, e rodas de coitelos que pasan tallando arreo nas almas da xente ruín que vai para alí. Alporízase cando lle replico ríndome desas historias de meter medo. Ponse coma unha denosiña. Todos os domingos acontece o mesmo. Parece coma se os pais e os padriños dun nacesen para levarnos a onde non queremos. Eu nunca teño gana de ir á misa, nin de rezar o rosario pola noite. Pero arre dos demos que debo facelo.

Fomos, pois, á misa de cedo. A cantada era ás once, pero o loito non permitía asistir a ela. Pola tarde xoguei só á billarda na eira, e cando anoiteceu subín ó faiado para ollar o souto da romaría dende o ventanuxo.

Alí estiven un bo anaco. Corría unha maina bafaxe que me refrescaba a testa. Un eito de grilos e sapos barullaban na horta. O souto estaba alumeado con faroliños moi paveros… Tocaban a banda de Arca e mais a de Ribeira, e a xente bailaba. Aturuxos, cántigas, berros de nenos, foguetes, ulido a pólvora. Todo chegaba ata min. Os faroliños abaneábanse no aire. Por entre a xente e os carballos erguíase un nubeiro de po que logo se esparexía.

Moitas pezas das que tocaron as bandas xa as tiña oído. O eco resoaba lonxe, no fondo da carballeira. Semellaba que unha recovaxe de pantasmas fuxise con aquel balbordo nos ombreiros. Eu, en veces, sentíame voar, coma se a música me arrincase do faiado e me levase polo aire. No ceo relucían ducias de estreliñas. Parecía que axexaban para o rebumbio do souto. Quedeime ollando unha que escintilaba máis que as outras. Imaxinei que turraba por min. Sentinme xunguido, abrazado a ela. Deille un bico e de alí a pouco bailamos os dous, ó son da música…

Pedro chosco rebulíame nos ollos. Madrugara para ir con meu pai ó monte, e tiña sono. Causoume risa aquilo de bailar coa estrela. Boteille unha ollada derradeira ó souto. A xente seguíase divertindo. Os faroliños reloucaban. Pechei o ventanuxo e funme deitar. Dende a cama oía a música. Cavilei no rebusque. Xa que non fora á festa iría rebuscar. Polo San Roque atopara cinco pesetas e un pano da man.

Soñei co meu tío Braulio. Non morrera, fórase outra vez para África. O do loito era unha argallada da madriña e de meus pais para terme coutado. Andrómenas que espernean nos miolos mentres un dorme.

Erguinme ben cedo. Caladiño e de présa lisquei para o souto. Outros rapaces acostumaban ir tamén ó rebusque, pero aínda non chegara ningún.

O chan estaba todo esgarabellado. Sempre quedaba así despois das romarías. Había tampiñas de botellas e anacos de papeis por entre os carballos. A herba e algunhas matogueiras estaban tripadas. Os carros de polbo e de viño deixaran a fochanca das rodas. Había ulido a verde. Ulido a fiuncho, a névedas, a monte orballado. O sol comezara a aparruñar por detrás do coto e viña esparexendo raiolas. Mirei darredor e non vin a ninguén. Pensei no que cambian as cousas dun día para outro. Na véspera semellaba aquilo un formigueiro. Agora estaba eu só. Coma se todos houbesen morto, ou non foran máis ca unha visión da santa compaña. Coma se eu non tivese nada que ver coa natureza daquela xente. ¡Cavila un cada cousa! O sol e mais eu gavexando no souto. ¿Viría o sol tamén ó rebusque? Polo menos víñame alumear.

Dei varias voltas arredor do palco da música; andei un anaco do camiño, percorrín o campo todo e non atopei nin frangulla. Xa voltaba para a casa, polo carreiro, cando me bateron os ollos nunha cousa que relucía ó pé dunha matogueira de abrótegas. Achegueime e boteille a man. Era unha caixiña de pau moi feituca. Tiña un pecho de metal branco.

Brincábame o corazón. Sentín nas pernas desexos de botar a correr para contarlles a todos a miña boa sorte. Nunca tivera nas mans cousa tan bonita. Pero deseguida o pensei mellor. Nin ben chegase á casa con aquela alaxe, todos, encomezando pola madriña, faríanme buscar ó dono para darlla. Eu non sería quen de roubar, pero o que se atopa non é roubo. Ademais non era un fouciño, nin unha eixada, nin un fataxo de cartos. Así e todo, tiña coma un anoto en min. Non me importaba o dono da caixa. Doíame ter que calar a ledicia que me aburaba.

Boteime polo monte abaixo. Atravesei o camiño, metinme leiras adiante ata chegar á beira do río. A xente, como estivera de troula na véspera, despreguizábase tarde. Procurei que non me vise ninguén.

O sol xa pelaba. Todo estaba quedo. Só se oía o barullo teimoso da auga que facía remuíño nunha pena, e o rechouchío dos paxaros mañanceiros.

Quedeime coma un papón ollando a caixiña. ¡Que xoguete máis chusco! Era alongada, lustrosa, feita dunha madeira con vetas amarelas. Sacudina. Estaba pechada. Dentro movíase algo que fixo acirrar a miña curiosidade. Rabiaba por abrila pero non podía, a menos que crebase o pecho.

Aquel si que fora un rebusque con boa sorte. Mais, ¿que faría coa caixiña? Primeiro ocurréuseme levala para a casa e gardala no palleiro ou na barrela, entre os billardos. Pero, máis tarde ou máis cedo atoparíanma. Por iso a escondín no resío. Recachei unhas matogueiras e ó pé da raíz, cunhas follas de fenta darredor, enterrei na area o meu tesouro.

— ¿Onde estiveches? —preguntou miña nai.

— Fun ó rebusque —díxenlle.

— Ti si que es un bo rebusque… ¿E que atopaches, aire de riba?

— Non atopei nin un chavo, pero se non me deixaron ir onte, polo menos…

— Non te esquezas que estamos de loito.

— …quixen ver o souto despois da romaría.

Coidei que me berrarían máis. Xa estou afeito. Pero meu pai non deu chío, nin a madriña.

Botei o día pensando na caixa. E pola noite soñei con ela. Soñei que a abrira coa axuda dun cerralleiro. Dentro había moedas de ouro e tamén pedriñas de moito valer, iguais ás da hucha do Montecristo —un señor moi rico que disque anda nun libro que ten o Xudío—. Soñei tamén que fora a Santiago mercar un avión. Un avión de certo. Deprendín a guialo e boteime polo mundo, dacabalo das nubes. Fun a Lavacolla, Madrid, Francia, que sei eu. O avión era suave e avantaba coma un miñato. Ás veces parecía que me ía esnafrar contra un penedo, ou caer feito un palloco en calquera leira, pero non pasou nada. Malia que cando estaba no mellor, cando chegaba a América para ver a meu irmán Miguel, espertei. Na beira da cama estaba meu pai.

— Oínte latricar e vin —díxome, sorrindo—. Falabas de «caixa», «avión», «ouro», ¿que estabas soñando?

— Non sei. Trangalladas. ¿Ou é que non podo soñar por mor do loito?

Meu pai volveu sorrir. Acochoume e foise. Pola mañá levei o gando a pacer ó monte aberto. Cavilei arreo na caixiña. Non a puiden arrincar do pensamento. Sentía ganas de collela na man, de acariñala. E despois de soñar, ardía co degaro de abrila. Case xurei que lle daría aínda que fose cun croio para saber o seu contido.

A mañá pareceume máis longa ca nunca. Non pasaba o tempo. Non me entretiñan paxaros nin asubiotes. Os meus sentidos estaban no resío. Cada toxo, cada codeso ou xesta parecíaseme á matogueira onde pousara o tesouro.

Por fin moscou o gando. Vinme para a casa e disimulei canto puiden a miña inquedanza. Nin ben cheguei, collín unha sacha e dixen que ía tornar a auga ó prado.

Fun ó resío correndo. Pousei a sacha e dispúxenme a visitar o refuxio. Non tardei en chegar á matogueira. Esgarabellei na area ata dar coa caixiña. Alí estaba, bonita, relucente igual que na véspera. O corazón latexábame forte. Alí estaba, si, coas súas vetas amarelas, o pecho de metal, e aquel chouqueleo de dentro que me tiña alporizado. Lembreime das moedas de ouro e do avión. ¡Que cousas soña un! Así e todo, non me atrevín a crebar a pechadura, aínda que me proía a gana de facelo. Os ollos non se me cansaban de mirala, nin as mans de darlle aloumiños. Cheguei a quererlle máis que a todos os da casa. Para min era coma unha estrela. Unha cousa á que se lle quere moito e non hai maneira de dicirllo. Nunca tiven sorte. Nin xogando á estornela, nin nas rifas da escola. E de súpeto, a caixiña. Máis sorte ca ninguén. A boa sorte toda xunta.

Erguinme e botei unha ollada darredor. Estaba só naquel anaco do resío. Todo o ambiente pareceume fermoso. Coma se estivese no ceo, ou algo así. Ulido a fentas, rebulir da auga, ir e vir de bolboretas.

Pero tiña que marchar. Era tarde e non quería que ninguén me vise alí. Deille un bico á caixiña e enterreina outra vez na area, con mentes de voltar a xunta ela pola tarde. Collín a sacha e enfiei cara ó prado.

O sol queimábame a testa e a caluga. Tornei a auga e guieina polas birtas, arredando restroballo e follatos . Meu pai non me deixaba facer os labores da viña, nin arar, pero afixérame a coidar o prado. Mentres corría a auga senteime á sombra dun ameneiro. Baixábame a suor a trouzos. O tempo acababa de poñerse de treboada. Uns nubeiros escuros acochaban o sol. Coa sacha ó lombo boteime polo camiño. Inda non chegara á casa, cando sentín caír pingueiras coma cocos.

Chovía a reverquer. Arroiaban os camiños. Polo Castro abaixo baixaban croios e molime. Os lóstregos e os tronos sacudían o mundo. Choveu a tarde enteira. E toda a noite.

Pola mañá seguía chovendo. Dende o meu cuarto vin o río fóra do seu sitio. Fóra do resío, ruxindo, esnicando xa na cabeceira do agro. ¡Pobre do meu tesouro! A enchente barrera con el!

Cando escampou e o río foi baixando, acheguéimelle.

Tiña ganas de pedirlle contas pola súa aduanada. Arramploume a caixiña. Levoume a alegría; a ilusión de que era por fin un rapaz con boa sorte porque atopara algo no rebusque do souto.

Alá se foron as moedas de ouro e o avión. Soñei día e noite, para nada.

A matogueira estaba descaída, coas follas murchas, reviradas, cubertas de lixos. Senteime ó pé dela. Levei as mans á cara e boteime a chorar.

Deixar uma resposta

O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *